ਹਰਿ ਏਕੁ ਨਿਰਜੰਨੁ ਗਾਈਐ||

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ 'ਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ-

ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ-

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁੱਝ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਪਾਂ ਸੁਨ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਪਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਾਂ|

ਕਿਹੜਾ ਸੱਚ......?

ੴ..... ਇਕ ਨੂੰ ਹੀ ਗਾਉ|

ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਉਹੀ ਵਿੱਚਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਵ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੂਰ ਰਿਹਾ ਹੈ| ਸਾਰੇ ਖੰਡਾਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ, ਉਹੀ-ਉਹੀ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਤੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਹੈ|

ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮੈਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹ ਜਾਂਦੀ| ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਨਿਰੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਇਹ ਮਾਇਨੇ ਰਖਦੀ ਹੈ|

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਤਾਂ ਆਪ ਨਿਰਗੁਣ ਤੋਂ ਸਰਗੁਣ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ ਸੀ ਪਰ ਕਮਾਲ ਹੈ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨੇ ਕੀ ਮਜਾਲ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ| ਨਾਮ ਦੇ ਦਾਤੇ ਆਏ ਹਨ| ਨਾਮ ਦੀ ਵਰਖਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਹੈ| ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤਕ ਸਾਨੂੰ ਨਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ ਗਏ ਹਨ| ਉਸ ਨਾਮ ਦੇ ਦਾਤੇ ਨੇ ਕਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਤਾ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ| ਇਹ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਹੜੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਚਾਰੀ ਹੈ, ਕੀ ਮਜਾਲ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਣੀ ਦਾ ਰਚਤਾ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ|

ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਜੀ

ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਯਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ| ਦਯਾ ਅਤੇ ਤਰਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ|

ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਿਰ ਦਯਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ| ਉਹ ਸਾਹਿਬ ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਪਾਪ, ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ ਨਹੀਂ ਚਿਤਾਰੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬਖਸ਼ਦੇ ਹੀ ਗਏ ਹਨ| ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਬਖਸ਼ੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਂ ਆਇਆ ਹੀ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ|

ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਆਇਆ ਹੀ ਬਖਸ਼ਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ|

ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ| ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਿਰੰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਸੀ| ਸਾਹਿਬ ਅਰਦਾਸ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?

• ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਜਿਸ ਵਕਤ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਿਨ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ|
  ਹੇ ਸੱਚਖੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਜ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਹੈ| ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਜ ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਜੀਅ-ਜੰਤ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਕੀਟ ਪਤੰਗਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਪੰਖੀ-ਪਖੇਰੂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਪਛੂ-ਪੰਛੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ|
  ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ! ਸਾਰੇ ਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ|

ਸਾਰੇ ਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਸੱਤਿਆ ਵਰਤ ਰਹੀ ਹੈ? ਉਸੇ ੴ, ਨਿਰੰਕਾਰ ਦੀ| ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਹੀ ਸੱਤਿਆ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਰਤ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਉਸ ਸਤਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ| ਆਪਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ-

ਸਿਮਰੈ ਧਰਤੀ ਅਰੁ ਆਕਾਸਾ||
ਸਿਮਰਹਿ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਗੁਣਤਾਸਾ||
ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰ ਸਿਮਰਹਿ
ਸਿਮਰੈ ਸਗਲ ਉਪਾਰਜਨਾ||